Igama Lomkhiqizo: I-Navel Orange (Citrus sinensis var. brasiliensis)
Incazelo:
I-Navel Orange, eyaziwa ngesayensi ngokuthi Citrus sinensis izinhlobo brasiliensis, iwuhlobo lwe-orange emnandi esezingeni eliphezulu evela ekuguqukeni kwesihlahla esazenzekela esatholakala ensimini yesigodlo saseBrazil ngo-1820. Lokho kuguquka kwaveza isithelo sesibili esingakhulile esiqongweni se-orange, sakha isibazi esihlukile esibizwa ngokuthi “i-navel” esikhumbeni – isici esinikeza lesi sithelo esithandwayo igama salo. Yaziswa eCalifornia ngo-1870, i-navel orange yasheshe yaba yinto yezentengiselwano emhlabeni wonke futhi manje itshalwa kakhulu ezindaweni ezishisayo emhlabeni wonke. EShayina, uhlobo oluyinhloko lwezentengiselwano yi Newhall, i-早熟芽变 ye-Washington Navel Orange, eyethulwa ngo-1978 futhi manje eyisihlobo esikhulu kuzo zonke izindawo ezikhiqizayo ezinkulu ezihlanganisa iGannan (Jiangxi), iFengjie (Chongqing), neZigui (Hubei).
I-Citrus Enikeza Kukho Konke:
I-Navel Orange yaziwa ngokuthi ubumnandi obukhethekile, inyama eqinile encibilikayo, kanye nokungabi nambewu okulula. Izinga lezinto ezincibilikayo lifinyelela ku- 12%–16% Brix, ngeshukela eliphelele elidlula 11% kanye ne-asidi ephansi kakhulu njenge 0.6%, okukhipha isilinganiso sikashukela ku-asidi esingu- 18:1 – ukulingana okuphelele kokunambitheka okumnandi nokumuncu okuvame ukuchazwa ngokuthi "izingxenye eziyisishiyagalombili zimnandi, izingxenye ezimbili zinomuncu." Inyama ithi inhle, icwebezelayo, futhi incibilika (化渣) , nokuqukethwe kwejusi okudlula 55%, linikeza umuzwa wokudla ocebile, onephunga elimnandi, futhi oqabulayo. Isithelo si engenambewu, ngezinga elidliwayo lika- 74%, okwenza kube lula kakhulu ukudla kancane.
Okugqamayo Ngokubonakalayo:
Isithelo sikhulu i-oval kuya kwe-long-oval nge isikhumba esiphuzi ngokugqamile kuya kokubomvu okusabekayo kuya kokusihlaza okujulile ebushelelezi, ecwebezelayo, futhi ekhanga kakhulu. Ikhasi lalo li 0.35–0.55 cm ubukhulu futhi ixebuka kalula. Ngaphakathi, inyama iwolintshi elijulile, futhi izikhwama zejusi zihlelwe kahle futhi zigcwele ijusi elimnandi, elinephunga elimnandi.
Ukudla Okunomsoco Ophezulu:
I-Navel Orange iyisiphethu samandla okudla okunomsoco, equkethe I-Vitamin C, i-Vitamin B1, ne-Vitamin B2 emazingeni izikhathi ezi-5–10 eziphakeme kunezapula namapheya. Iphinde icebile ngama-carotenoids namanye ama-antioxidants anenzuzo, okusekela impilo yamasosha omzimba, impilo yesikhumba, kanye nempilo iyonke.
Izinzuzo Eziyinhloko Zokuhweba:
Ikhwalithi Ephezulu Yokudla – Ushukela ophezulu (12–16% Brix), i-asidi ephansi, inyama eqinile futhi encibilikayo
Engenambewu – Azinambewu ukuze ujabulele ngaphandle kwenkathazo
Ukubukeka Okukhanga – Isikhumba esiphuzi ngokugqamile okusibomvu, esibushelelezi futhi esicwebezelayo
Isikhathi Esihle Sokugcina – Ikhasi eliwugqinsi nokwakheka okuqinile kusekela ukuthunyelwa ibanga elide nempilo yeshelufu enwetshiwe
Isikhathi Sokuhlinzeka Esandisiwe – Ngokulandelana kwezinhlobo (September Red → Newhall → Late Navel → Summer Orange), ama-navel orange amasha angahlinzekwa unonyaka wonke
Imikhiqizo Yendawo Yokukhiqiza – I-Gannan Navel Orange, i-Fengjie Navel Orange, ne-Zigui Navel Orange zonke zibonwa njenge Imikhiqizo Yendawo Yokukhiqiza Kazwelonke
Isivuno Esiphezulu – Izivini ezivuthiwe zikhiqiza 2,000–3,000 kg ngemuva ngamunye
Izindawo Zokutshala:
I-Navel Orange itshalwa ngempumelelo e- IJiangxi (iGannan – isifunda esikhulu kunazo zonke emhlabeni sokukhiqiza i-navel orange, esinama-mu ayizigidi eziyi-1.94 kanye namathani ayizigidi eziyi-1.93 okukhiqiza ngonyaka), Chongqing (Fengjie – eyaziwa ngokuthi "Ikhaya LamaNavel Orange aseShayina"), IHubei (iZigui – isifunda esisodwa kuphela samawolintshi eShayina esikwazi ukuhlinzeka ngamawolintshi amasha unyaka wonke), ISichuan (iJintang, iLeibo), Guangdong (Pingyuan), futhi eFujian. Isifunda saseGannan, esisendaweni efanele yobude be-25°N, sikhiqiza izithelo ezine- okuphakeme kakhulu kukashukela nokubukeka okudlula izinhlobo ezifanayo ezitshalwe e-United States.
Amanothi Okulima:
Isimo Sezulu: Idinga izinga lokushisa lonyaka elilinganiselwe lika-17–19°C, ≥10°C izinga lokushisa elinqwabelanayo elingaphezu kuka- 5,500°C, futhi amazinga okushisa asebusika angawahli ngaphansi kuka -3°C
Ukukhethwa Kwezimpande:
Inhlabathi ene-asidi (pH 4.5–6.5): I-Large-leaf trifoliate orange – ukuthela kusenesikhathi, isivuno esiphezulu, ukuncipha (izihlahla ezingama-56 nge-mu ku-3m×5m)
Inhlabathi ene-alkaline (pH >6.5): I-Red tangerine noma i-Ziyang sweet orange – ukubekezelela ukucindezeleka okuqinile
Carrizo citrange: Ithwala kamuva kodwa inokukhiqiza okuhle kakhulu esikhathini sakamuva; umqhele omkhulu (izihlahla ezingama-45/mu ku-4m×5m); isengozini yebhungane le-longhorn kanye nokubola konyawo
Ukuminyana Kokutshala: izihlahla ezingama-45–56 nge-mu ngebanga lika-3m×4m noma 3m×5m
Umhlabathi: Umhlabathi ojulile, odonsa kahle noma umhlabathi oyisihlabathi esinokudonsa kahle pH 6.0–7.0
Ukuvundiswa: Faka 2,000 kg kamanyolo wemvelo obolile ngemuva komu ngaphambi kokutshala; gwema ukufaka umanyolo enyangeni yokuqala ngemuva kokutshala; sebenzisa izikhathi eziningi, ukusetshenziswa okulula kwezihlahla ezincane kanye nomanyolo wefomula ezihlahleni ezivuthiwe
Ukuphathwa Kwezinambuzane: Gxila ku i-red spider mite, ama-aphid, i-anthracnose, kanye nesifo se-canker. Sebenzisa 20% pyridaben EC ekuhlanjululweni okungu-2000× kuma-red spider mite, ukushintshanisa amakhemikhali ukuvimbela ukumelana
Ukuthena: Susa amagatsha angaphakathi kwesihlahla kanye namagatsha amanzi ukuze kuthuthukiswe ukungena komoya nokukhanya; ukuthena kahle kungandisa isivuno nge- 10%–15%
Ukuvikelwa Ebusika: Penda iziqu ngenhlanganisela ye-lime-sulfur-salt noma ugoqe ngezihlahla ezindaweni ezibandayo; izihlahla ezincane zingavikelwa ngamathumbu epulasitiki alula
Isizini Yokuvuna:
Novemba kuya kuJuni (kuncike ohlotsheni nasifundeni). I-Newhall ivuthwa kusukela maphakathi kuya ekupheleni kukaNovemba; i-Fengjie Navel Orange ifinyelela umvuthwandaba kusukela Disemba kuya kuJanuwari; i-Late Navel (Lunwan) yandisa isizini kusuka Mashi kuya kuJuni; I-Summer Orange ivuthwa ngo- Ephreli–Meyi. Ngokukhetha izinhlobo ngobuhlakani nokutshala okuhlehlisiwe, amawolintshi e-navel amasha angahlinzekwa unonyaka wonke – inzuzo eyingqayizivele eqinisekisa ukuba khona emakethe okuqhubekayo kanye namandla entengo ephezulu kuzo zonke izinkathi zonyaka.